Il-mera tal-passat

  • Lul 12, 2012 15:16
  • Miktub minn

    Kważi mija u tletin sena ilu, f’Novembru 1883, fil-port ta’ Townsville belt fi Queensland l-Awstralja, waslu 74 irġiel Maltin. Barra xi sebgħa li kienu ħarbu minn Malta fuq il-vapur li wassalhom hemm, in-Nuddea, huma telqu għall-Awstralja b’kuntratt biex jaħdmu fl-għelieqi tal-kannamieri. Il-Maltin sabu laqgħa mill-agħar. Niżlu fi grupp fiċ-ċentru tal-belt. Kienu imnittna u diżutli imma ferħanin li fl-aħħar jinsabu l-art.

    F’Townsville, ir-residenti beżgħu minnhom, qisuhom bħala nies ta’ razza inferjuri, injoranti u li ġew fosthom biex jisirqulhom ix-xogħol u biex bil-preżenza tagħhom, jitqaċċtu l-pagi tal-ħaddiema Awstraljani. Il-Maltin infirxu ma’ Townsville, l-aktar fejn sabu ħwienet tax-xorb jew nimmaġina, tan-nisa. Uħud spiċċaw arrestati għal darba tnejn. Oħrajn qalgħu xebgħa. Meta ġew biex jeħduhom lejn l-irziezet tal-kannamieri fejn kien jistennihom ix-xogħol skont il-kuntratt tagħhom, ma ridux jitilqu. Qamet ferneżija sħiħa. Mill-ġdid uħud minnhom ġew imsawta jew arrestati.

    Ħsibt f’dan l-inċident minsi matul l-aħħar kontroversja li qamet dwar il-qagħda tal-immigrazzjoni llegali f’pajjiżna. Ninsabu fl-istess pożizzjoni bħar-residenti ta’ Townsville. U min għandu “raġun” – l-immigranti jew ir-residenti? L-immiganti kienu u għadhom qiegħdin ifittxu xogħol u ħarsien. Ir-residenti ma jridux iċedu pulzier mill-ħajja li bnew f’pajjiżhom. Ir-residenti f’dal-każ tal-llum huma aħna, it-tfal tat-tfal tat-tfal ta’ dawk il-Maltin minsija li niżlu f’Townsville.

    ***

    JJ

    JJ Camilleri kien wieħed minn erbgħa poeti li fil-ktieb “Kwartett” ferqu linja ġdida fil-poeżija Maltija. Fl-istess żmien, f’nofs is-snin sittin tas-seklu l-ieħor, JJ ħareġ ir-rumanz “Aħna Sinjuri” fil-kullana tal-ġurnal “It-Torċa”. Dejjem rajtu superjuri għall-poeżiji li ppubblika f’“Kwartett”. Kien rumanz li minkejja kollox, irnexxielu jġedded il-kitba tar-realiżmu soċjali fil-letteratura Maltija. Ta impenn soċjo-politiku li kien nieqes qabel f’dit-tip ta’ kitba kreattiva. Jien xebbahtu mal-kitbiet li kienu influwenti f’dawk is-snin fost iż-żgħazagħ li jiddilettaw bil-letteratura, il-kitbiet tal-“irġiel zgħazagħ imgħaddba”. Fis-snin ħamsin fl-Ingilterra, kienu għamlu furur b’rumanzi bħal “Saturday Night and Sunday Morning”.

    Veru li l-istil ta’ JJ kien kompletament differenti minn tal-“angry young men”.

    It-tema fondamentali tiegħu kienet il-konflitt bejn il-ġdid u t-tradizzjonali. Fil-kitbiet maturi tiegħu, JJ ipprova jiddefinixxi x’kien il-ġdid u x’kien it-tradizzjonali. Il-kuntradizzjonijiet li ltaqa’ magħhom u ta xhieda tagħhom f’kitbietu, anki forsi b’modi li hu stess ma għarafx li qed jagħmel, għad iservu ta’ linja-gwida dwar kif irnexxielna – jew ma rnexxilniex – nagħrblu l-bidliet li seħħu u għadhom jitwettqu fis-soċjetà tagħna.

    ...Minn hawn intenni l-espressjoni ta’ kondoljanzi lill-famija tiegħu għat-telfa li ġarrbet b’mewtu. JJ kien bniedem rett, kwiet, sinċier u determinat.

    Simili

  • Agħżel storja li tixtieq tikkummenta dwarha u agħfas fuq il-ħolqa "ikkummenta" li tinsab taħt l-artiklu.

    Wara dan tinfetaħlek tieqa fejn tintalab tirreġistra. Agħfas fuq "irreġistra" u imla d-dettalji kif mitlub. Importanti li kull dettall imdaħħal ikun korrett. Minkejja li tintalab timla indirizz tal-imejl li huwa eżistenti u mhux fittizju, inti xorta tista' tikkummenta b'mod anonimu.

    Wara li tibgħat id-dettalji tiegħek, se tirċievi imejl fuq l-indirizz li rreġistrajt bih. F'din l-imejl se tirċievi security code.

    Ikkupjah u daħħlu fit-tieqa tar-reġistrazzjoni. Din hija proĊedura li ssir darba.

    Minn hemm 'il quddiem tkun tista' tikkummenta fuq kull artiklu bin-nom-de-plume tal-għaໝla tiegħek. Jekk issib xi diffikultà tiddejjaq xejn tikkuntattjana fuq 2590 0288.

Kummenti: 5

  •  
    anonimu
    Lul 12, 2012

    JJ kien gentlom mill-aqwa

    Irrispondi
  •  
    anonimu
    Lul 12, 2012

    Alfred Sant ghandu ragun fl-argument tieghu dwar l-immigrazzjoni. Nghid iktar... kemm mill-familji taghna marru l-Awstralja u l-Kanada u l-Istati Uniti ninsew¿

    Irrispondi
  •  
    anonimu
    Lul 13, 2012

    L-immigranti li qed jigu f'Malta qed itellghu hafna hsibijiet differen

    Irrispondi
  •  
    anonimu
    Lul 13, 2012

    Pinna brillanti bhal dejjem

    Irrispondi
  •  
    anonimu
    Lul 13, 2012

    Dr Sant has offered an insightful opportunity for reflection to the Maltese public. As a former Prime M

    Irrispondi